De afgelopen maanden wemelt het in Europa plots van de drones. Ze verschijnen boven vliegvelden, zetten demonstratief hun lichtjes aan en zorgen voor maximale paniek met minimale moeite. En vrijwel direct klinkt het vertrouwde refrein Rusland zal het wel zijn. Bewijs is er niet maar verdenking is tegenwoordig al voldoende.

Experts fluisteren dat het geen hobbyisten zijn want deze drones zijn te goed georganiseerd. Ze vliegen netjes in formatie en volgen routes die de gewone burger niet kent. Dat klopt waarschijnlijk. Maar dat betekent nog niet dat Poetin persoonlijk met een joystick in de hand boven Eindhoven hangt.

Het idee dat Rusland ons zou bespioneren met fel verlichte drones boven drukke luchthavens is eigenlijk best aandoenlijk. Alsof een grootmacht die satellieten heeft hackers legers inzet en al jaren meekijkt in onze digitale systemen denkt laten we het eens subtiel aanpakken met vijfentwintig knipperende vliegtuigjes boven Zaventem.

Als dit spionage is dan is het spionage met theaterverlichting en een luidspreker die roept kijk mij eens. Nee dit gaat niet over informatie verzamelen. Dit gaat over verstoring en vooral over angst. Want angst werkt altijd. Angst zorgt voor begrip. Begrip zorgt voor budgetten. En budgetten zorgen voor loyaliteit.

Dus worden hagelgeweren besteld. Netten ontwikkeld. Challenges uitgeschreven. En ondertussen wordt het Nederlandse volk vriendelijk maar dringend gevraagd om te begrijpen dat dit allemaal noodzakelijk is. Voor onze veiligheid natuurlijk. En wie vragen stelt heeft het gevaar blijkbaar niet goed begrepen.

Bart van den Berg van Clingendael waarschuwt dat we Rusland onvoldoende afschrikken. Dat is interessant want Rusland lijkt ons vooral heel goed te kennen zonder ooit boven Doel of Zuid Limburg te hoeven vliegen. Ze weten wat we kopen. Wat we stemmen. Waar we boos over zijn. En waar we bang voor gemaakt kunnen worden.

Misschien is dat wel de echte les. Rusland bespioneert ons niet met drones maar met data. Niet met lawaai maar met stilte. Niet door zichtbaar boven ons hoofd te hangen maar door onzichtbaar in onze systemen te zitten. En dat is een stuk minder spectaculair voor het achtuurjournaal.

Maar ja daar kun je geen hagelgeweren voor kopen. En geen netten. En geen miljarden voor vrijmaken zonder eerst het publiek even goed te laten schrikken.

Bangmakerij eerste klas dus. Met knipperlicht. En formatievlucht.